Eğitimler
Şubat 9, 2018
Atılganlık
Şubat 10, 2018

Kayıplar ve Yas

 

KAYIPLAR ve YAS

 

Yas, bir kayıp karşısında verdiğimiz tepkiler bütünüdür. Kayıp her zaman ölüm yoluyla olmaz. Bazen bir uzvun, bir yaşam biçiminin ya da sağlığın kaybı da yas sürecini tetikleyebileceği gibi biten bir ilişki ya da arkadaşlık, işten çıkarılma ya da yeni bir şehre taşınma gibi yaşam olayları da yoğun yas yaşanmasına neden olabilir.

 

  • Yas süreci bu kayıp ile yaşamaya alışmayı öğrendiğimiz, acı verici olduğu kadar gerekli ve normal bir süreçtir. Yas sürecini tamamladığımızda ulaşacağımız nokta kayıptan önceki halimize bir dönüş ya da kaybın tamamen unutulduğu ve hiç aranmadığı, sizi üzmediği bir hayat olmayacaktır.

 

Yas, acı verici olduğu kadar kişisel de bir süreçtir. Kişinin bir kayıp karşısında vereceği tepkiler bir başkasınınkine ya da kendisinin daha önce yaşamış olduğu bir kayba karşı verdiği tepkiye göre farklılık gösterebilir. Ayrıca yaşanan kaybın nasıl gerçekleştiği ve kaybın niteliği de yas sürecinde belirleyici rol oynar. Yas sürecinde unutulmaması gereken, kişinin kaybı ile yüzleşmek, onu kabullenmek ve sindirip onunla başa çıkmak için zamana ihtiyacı olduğudur.

 

Yas sürecinde kendinizde aşağıdaki tepkileri gözlemleyebilirsiniz.

 

Duygusal tepkiler Zihinsel tepkiler Fiziksel tepkiler
Öfke

Huzursuzluk hissi, iç sıkıntısı

Üzüntü

Suçluluk

Kaygı

Çaresizlik

Yalnızlık

Donuk hissetme

Kafa karışıklığı

Dalgınlık

Dikkat toplamada güçlük Unutkanlık

Takıntılı düşünceler

Sürekli kayba ilişkin düşünme

Kâbuslar

 

 

Enerji düşüklüğü

Kaslarda güçsüzlük hissi

Baş ağrıları

Halsizlık

Titreme

Mide bulantısı

Nefes nefese kalma

Midede yumru hissi

Yorgunluk, bitkinlik

Uyku ve yeme alışkanlıklarında değişiklik

 


Farklı dönemlerde farklı tepkiler gösterebileceğiniz gibi tepkilerinizin derecesi de günden güne değişebilir, zaman zaman bu tepkileriniz asla geçmeyecekmiş gibi gelebilir. Bu sizi endişelendirmesin, yaşadığınız duygu yoğunluğunun ve yas sürecinin doğal bir parçasıdır. Ancak tepkileriniz giderek artıyor ya da çok uzun sürelerle hayatınızın pek çok alanını olumsuz etkiliyorsa bir uzmana danışmanızda fayda vardır.

 

 

Yas sürecinde neleri yapmaktan kaçınmak gerekir?

  • Duygularınızı bastırmaya ya da geçiştirmeye çalışmak
  • Acı veren anı ya da düşüncelerden kaçınmak için alkol ya da başka madde alımına başvurmak
  • Duygularınızla başa çıkmak için kendinizi tamamen işe ya da derslere adayıp başka hiçbir şey ile ilgilenmemek
  • Hayatınızla ilgili ani ve büyük kararlar almak; taşınmak, okulu bırakmak gibi
  • Duygularınızı kimseyle paylaşmamak, kendinizi eve kapamak
  • Her gün daha iyiye gideceğinizi beklemek ve geri dönüşler yaşadığınızda paniklemek

 

Kaybınızla yaşamaya alışma sürecinde size neler yardımcı olabilir?

  • Duygularınızı arkadaşlarınız ya da aile bireyleriniz gibi güvendiğiniz kişilerle paylaşmak
  • Kendinize bu sürecin acı verse de doğal ve gerekli olduğunu, zaman alacağını, zaman zaman iniş ve çıkışlar yaşayabileceğinizi hatırlatmak, bu konuda kendinizi bir an önce “iyileşmek” için zorlamamak
  • Yıldönümleri, kaybedilen kişinin doğum günü gibi özel günlerde acınızın yoğunlaşabileceğini ve bunun yas sürecinde bir gerileme demek olmadığını bilmek.
  • Herkesin farklı bir yas süreci yaşayacağını hatırlayarak aynı kaybı yaşamış başka insanlarla kendinizi karşılaştırmamak
  • Uyku düzeninize, beslenmenize ve genel anlamda fiziksel sağlığınıza dikkat etmek
  • Kayıp yaşamış başka insanlarla konuşmak
  • Duygularınızı yazı, resim, dans, müzik gibi çeşitli yollarla dışarı vurmak
  • Başlangıçta zor gelse de sosyal yaşamdan ve sizi sevenlerden kopmamak için gayret göstermek

 

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir